Promotieplaats voor Tessel Bouwens via HRSMC Excellence Programme
UvA studente wil 'moleculaire shuttle' ontwikkelen voor verbetering van foto-elektrochemische cellen
De Holland Research School of Molecular Chemistry (HRSMC) heeft chemiestudente Tessel Bouwens (Universiteit van Amsterdam) een promotieplaats aangeboden naar aanleiding van haar deelname aan HRSMC Master's programma voor getalenteerde chemiestudenten. Tessel begint in november aan haar promotietraject, gefinancierd door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek NWO.

De interuniversitaire HRSMC Excellence Master bereidt getalenteerde chemiestudenten voor op een wetenschappelijke carrière. Onderzoekers bij de HRSMC partners (UvA, VU en Universiteit Leiden) stelden een uniek en veeleisend interdisciplinair programma samen met een sterk accent op de integratie van theorie, spectroscopie en synthese.
Een cruciaal onderdeel van de Excellence Master is het schrijven van een voorstel voor zelf uit te voeren promotieonderzoek. De beste voorstellen leveren een promotieplaats op, gefinancierd via het Graduate Programme van NWO. Het voorstel van Tessel Bouwens blonk volgens de selectiecommissie niet alleen uit in kwaliteit maar ook in interdisciplinariteit en universiteitsoverstijgende aanpak - precies de kenmerken van zowel de Excellence Master als de HRSMC zelf.
Moleculaire shuttle
Tessel Bouwens stelt voor een 'moleculaire shuttle' te ontwikkelen die de prestatie van bepaalde foto-elektrochemische cellen kan verbeteren. Het betreft het type dat met behulp van kleurstofmoleculen zonlicht benut voor de synthese van brandstoffen, bijvoorbeeld uit water en koolstofdioxide. Dergelijke DSPEC's (dye-sensitized photoelectrochemical cells) zijn dus in staat zonne-energie op te slaan in de vorm van chemische energie.

Vanwege hun moleculaire opbouw zijn DSPEC's in principe geschikt te maken voor allerlei chemische conversies, maar tot nu toe is hun efficiëntie zeer laag. Dat komt omdat de snelheid waarmee zonlicht wordt gebruikt om elektronen te genereren (met behulp van de kleurstoffen) niet aansluit bij de snelheid waarmee de chemische (ktalytische) conversie deze elektronen kan benutten. Als gevolg hiervan gaan veel gegenereerde elektronen verloren (via zogenaamde elektron-gat recombinatie).
Efficiëntie verbeteren
Bouwens stelt voor hier een oplossing voor te bieden met een moleculaire shuttle, gebaseerd op een foto-redox gedreven rotaxaanmolecuul. Het idee is dat deze shuttle de gegenereerde elektronen kan transporteren en zo voor de ladingsscheiding zorgt die cruciaal is voor de proton-reductiestap in het syntheseproces van de solar fuel. Dit zou de efficiëntie van watersplitsende DSPECs aanzienlijk kunnen verbeteren.
Het ontwerp en de synthese van de moleculaire shuttle voert Bouwens uit bij het Van 't Hoff Institute for Molecular Sciences (HIMS, UvA) in de groep van haar promotor prof.dr. Joost Reek (Homogeneous, Supramolecular and Bio-Inspired Catalysis). In samenwerking met co-promotor prof.dr. Sander Woutersen van de Molecular Photonics groep bij HIMS zal ze met behulp van geavanceerde spectroscopische technieken het pendelen van het rotaxaan-molecuul en de door licht geïnduceerde elektronenoverdracht in kaart brengen. Samen met haar tweede co-promotor prof.dr. Lucas Visscher (Vrije Universiteit Amsterdam) wil ze met behulp van theoretisch-chemische modellering (Density Functional Theory, DFT) het transport en de recombinatie van lading gaan bestuderen.
De selectiecommissie voor het HRSMC Excellence Programme bestond dit jaar uit prof.dr. Henk Hiemstra (UvA) van de HRSMC onderzoekscommissie, HRSMC bestuursleden prof.dr. Kees Elsevier (UvA) en prof.dr. Marc Koper (Universiteit Leiden), en de wetenschappelijk directeur van de HRSMC, prof.dr. Wybren Jan Buma (UvA).

De Holland Research School of Molecular Chemistry (HRSMC) is een samenwerkingsverband van de Universiteit van Amsterdam (UvA), de Vrije Universiteit Amsterdam (VU) en de Universiteit Leiden (UL). Sinds 1994 is de HRSMC als onderzoekschool geaccrediteerd door de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). De HRSMC is de enige onderzoekschool in Nederland die vanuit een breed moleculair perspectief de actuele maatschappelijke uitdagingen aangaat op het gebied van duurzaamheid, energie en gezondheid. Dit vindt zijn weerslag in uitmuntend en veelomvattend onderwijs aan getalenteerde promovendi en masterstudenten, en in onderzoeksprojecten van hoge kwaliteit.
